Oskar Kokoschka

Με συναρπάζουν πολύ οι καλλιτεχνικές αφίσες. Αφίσες για θέατρο, σινεμά, συναυλίες, κλπ. Όποιος τυχερός βρεθεί σε μια κεντροευρωπαϊκή χώρα, θα αντικρύσει έργα τέχνης στους δρόμους, στις καφετέριες, στα μπαράκια...

Όταν πρωτοείδα την αφίσα του Oscar Kokoschka, για το θεατρικό «Δολοφόνος, η ελπίδα των γυναικών», έμεινα αποσβολωμένος για πολύ ώρα. Ο ζωγράφος, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, προσπάθησε με έντονα χρώματα, να αποτυπώσει το κυρίως πάσχον καταπιεσμένο πρόσωπο της εποχής, τη γυναίκα.

Poster for "Murderer, Hope of Women" 1908)

The Cotton Picker, 1908

Self-Portrait, from Der Sturm,March 1910

Dylan Thomas

Σε ερώτηση που κάνανε στον ποιητή Ντύλαν Τόμας, πώς και γιατί άρχισε να γράφει ποίηση, έδωσε την πιο κάτω απάντηση:

Άρχισα να γράφω ποίηση επειδή ερωτεύτηκα τις λέξεις. Τα πρώτα ποιήματα που γνώρισα ήταν παιδικά τραγούδια· αγάπησα τις λέξεις τους πολύ πριν καταφέρω να τα διαβάσω. Τι αντιπροσώπευαν, τι συμβόλιζαν και τι εννοούσαν εκείνες οι λέξεις, με απασχόλησε πολύ αργότερα. Μόνο ο ήχος τους με ενδιέφερε, την ώρα που ξεπήδαγε από τα χείλη κάποιον εντελώς αδιάφορων και ακατανόητων μεγάλων όντων.

Αργότερα συνειδητοποίησα ότι ήμουν καταδικασμένος να ζω με τις λέξεις και μέσα στις λέξεις. Πρώτη μου δουλειά, λοιπόν, ήταν να γνωρίσω και να κατανοήσω τους ήχους και το υλικό τους. Πως και που θα τις χρησιμοποιούσα, τι θα έλεγα με αυτές, ήταν κάτι που θα με απασχολούσε αργότερα. Τώρα έπρεπε να μάθω τα πάντα για το χαρακτήρα, τις διαθέσεις, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες, τις συναισθηματικές μεταπτώσεις, τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους.

Μου φτάνει να τους συμπεριφέρομαι, όπως ο μάστορας στο ξύλο, στην πέτρα ή σε ό,τι είναι του χεριού του, τέλος πάντων. Μου αρέσει να τις πελεκάω, να τις χαράζω, να τις πλάθω, να τις γυαλίζω, να τις φέρνω στα μέτρα ενός σχεδίου, μιας περιόδου, ενός γλυπτού, μιας φούγκας που θα εκφράζει κάποια λυρική παρόρμηση, κάποια πνευματική αμφιβολία ή βεβαιότητα, κάποια μισοσυνειδητή αλήθεια, την οποία πρέπει να πλησιάσω και να συνειδητοποιήσω.

Ντύλαν Τόμας, Το Χρώμα της Λαλιάς, Ποιήματα (1934-1953), Μετάφραση: Γιώργος Μπλανάς, Εκδόσεις ΕΡΑΤΩ
Ντύλαν Τόμας,Ποιήματα, Μετάφραση: Νάνος Βαλαωρίτης, Ράνια Μουσούλη, ΑΓΚΥΡΑ, έκδοση του περιοδικού Συντέλεια #3-4.
Ντύλαν Τόμας, Κι ο Θάνατος δεν θα’χει εξουσία, Μετάφραση: Γιώργος Μπλανάς, Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος, 5η έκδοση.

Quino

Quino,SOS Χιουμορ 2 Κινολογίες

Ο Ταχυδρόμος του Νερούδα

Γυμνή είσαι τόσο απλή όσο το ένα σου χέρι,
Λεία, γήινη, μικροσκοπική, στρογγυλή, διάφανη,
Έχεις γραμμές φεγγαριού, μονοπάτια μήλου,
Γυμνή είσαι λεπτή σαν το γυμνό σιτάρι,
Γυμνή είσαι γαλάζια σαν τη νύχτα στην Κούβα,
Έχεις κληματαριές και αστέρια στα μαλλιά.
Γυμνή είσαι πελώρια και κίτρινη,
Όπως το καλοκαίρι σε μια χρυσή εκκλησιά.

Ίσλα Νέγρα

Bicycle

Αντόνιο Σκαρμέτα, Ο Ταχυδρόμος του Νερούδα, Μετάφραση: Λήδα Παλλαντίου, εκδόσεις Ωκεανίδα

Νικόλαος Κάλας

ΞΕΝΑ ΔΟΧΕΙΑ

Είπεν ο Φίξ στην Καλλιρόη: “Εγώ είμαι ο Ιλισός”
είπεν ο Χίλτον στον Παρθενώνα: “Εγώ είμαι η Ακρόπολη”
είπεν ο Έντισον στην Κουκουβάγια: “Εγώ είμαι το φώς”
είπεν η Ελενίτσα στον Μπελαφόντε: “Ο Όμηρός μου εσύ”.
Τιμής ένεκεν Νήαρχος θα λέγεται ο Ναύαρχος
και το πλωτό του Τοσίτσα.
Ο Άγνωστος Θεός έγινε σταυρόλεξον.
Δόξα το λόγω που ο Άρειος Πάγος μένει βράχος
και το ΤΖΗ ΜΠΗ Γκραντ Μρπετάγν κι όχι Κύπρος!


Νικόλαος Κάλας, Οδός Νικήτα Ράντου Εκδόσεις Ίκαρος

Ιαγουάρος

Ήταν ανώφελο: μ’ έπνιγε η αναρίθμητη άμμος: Κάποιος μου είπε: Δεν ξύπνησες στον ξύπνιο, αλλά σ’ ένα προγενέστερο όνειρο. Το όνειρο αυτό είναι μέσα σ’ ένα άλλο όνειρο, και ούτω καθεξής επ’ άπειρον, που είναι και ο συνολικός αριθμός των κόκκων της άμμου. Η οδός της παλινδρόμησης σου είναι ατελείωτη, και θα πεθάνεις πριν ξυπνήσεις στ’ αλήθεια.


Χόρχε Λουις Μπόρχες, Το Άλεφ – Η Γραφή του Θεού.

Βασίλης Ιγγλεζάκης

Μεγαλείο Ανυπαρξίας

Οι δρόμοι είναι γεμάτοι φαντάσματα
σκιές που υπήρξαν
μόνο υπό το βάρος της ανάγκης,
υπό τη μέθη της στιγμής,
και τη παραίσθηση του αιωνίου.

Γιατί ο χρόνος ξέρει να τρέχει,
και να στέκεται
όπως αυτός ορίζει.

Φυσάει κόντρα

Φυσάει κόντρα

Joan Salvat-Papasseit

Κάτω απ΄το χείλι μου, το δικό της

Κάτω απ΄το χείλι μου, το δικό της, σαν φωτιά και χόβολη,
οι μπούκλες της μεταξωτές σαν την πιο γλυκιά αμαρτία
- κι ολόγυμνος ο ώμος
ολόλευκος
η καμπύλη σκιά
διεγερτική
του βλέμματός της:

κι άλλο φιλί ακόμα
κι άλλο
κι άλλο
- τι μυρωδιά μανόλιας το εύοσμο στήθος της!

Joan Salvat-Papasseit, Νέα Συντέλεια, Τεύχος 3-4, Φθινόπωρο 2004-Χειμώνας 2005

Φιλότης και Νείκος

Η ενότητα των πάντων,
ο κύκλος της ζωής,
η γέννηση, ο θάνατος,
το καλό και το κακό,
η αφθαρσία και η φθορά,
η ακινησία μέσα από την μεταβολή
εναλλαγή
στο Είναι του ενός

Η συναρμογή και η εναντίωση είναι δυο διαφορετικές δυνάμεις, που κυβερνούν και καθορίζουν τα ζωντανά όντα όχι ως ενιαίο φαινόμενο αλλά μέσα σε μια αδιάκοπη εναλλαγή. Ο Εμπεδοκλής τις ονομάζει φιλότης και νείκος, δηλαδή φιλία και διαμάχη, και τις ανάγει σε καθολικές αιτίες κίνησης των έμβιων όντων.

Αυτές οι δύο κινητήριες δυνάμεις δεν είναι ξέχωρες και άσχετες, αλλά συμβρίσκονται μέσα σε κάθε στιγμή ανθρώπινης ή άλλης ζωής, και τείνουν να κυριαρχήσουν στις ρίζες του έμβιου όντος, άγοντας και φέροντας το στη ζωή και στο θάνατο.

Για τον Εμπεδοκλή γένεση και φθορά δεν υπάρχει, αλλά παράλληλα και καθένα από τα όντα γεννιέται, φθείρεται, μεταβάλλεται, και γενικά οι καταστάσεις στο σύμπαν εναλλάσσονται αδιάκοπα. Ως προς την ποιότητα δέχεται διάφορες στοιχειώδεις ουσίες, αγέννητες, άφθαρτες, αμετάβλητες, ¨ριζώματα πάντων¨ όπως τα αποκαλεί. Είναι τέσσερα: πυρ, αιθέρας, νερό και γη, με τα μυθολογικά τους ονόματα Ζεύς, Ήρα, Αιδωνεύς και Νήστις.

Οι τέσσερις ρίζες των θνητών συνίστανται στην προσφορά ζωής (γη) και στην προσφορά θανάτου (αέρας), συνίστανται στην κρυφή φωτιά που σπιθοβολάει ζωή (πύρ) και στο κρυφό δάκρυ ως σημάδι της επίγειας ρευστότητας (ύδωρ). Αυτά τα τέσσερα ριζώματα καταδείχνουν ότι η ζωή έχει τις ρίζες της και στον θάνατο, και είναι σ΄αυτόν εξίσου γερά θεμελιωμένη όσο και στη γη ως φορέας ζωής.

Η φιλότης ενοποιεί τον κόσμο, ενώ το νείκος μετατρέπει την ενότητα σε πολλαπλότητα. Το τέρμα είναι αφενός η τέλεια ένωση και αφετέρου ο τέλειος χωρισμός, μέχρις ότου μετατραπεί η κατάσταση σε μια νέα κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Η ζωή του κόσμου είναι κυκλική σε μια ατελεύτητη επανάληψη. Και διαγράφεται ως: 1) η παντελής ένωση, 2) η μετάβαση των στοιχείων στο χωρισμό, 3) ο παντελής χωρισμός των στοιχείων, 4) η επάνοδος στην ενότητά τους.

Την κοσμογονική αρχή από την ανάμειξη όλων των στοιχείων ο Εμπεδοκλής την ονόμασε Σφαίρον. Σε αυτόν δεν υπάρχει κίνηση αλλά κάποια μακάρια ευδαιμονία.

Γιάννη Τζαβάρα: Η ποίηση του Εμπεδοκλή। (Κείμενο – Μετάφραση – Σχόλια), Εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα-Γιάννινα 1988

Εμπεδοκλής, Ενδέκατος Τόμος, Προσωκρατικοοί, Αρχαία Ελληνική Γραμματεία ¨Οι Έλληνες¨ 814, Εκδότης Οδυσσέας Χατζόπουλος, ΚΑΚΤΟΣ

Εμπεδοκλής, περί φύσεως, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου Όψεις / 7